Ergonomia pracy kierowcy samochodu ciężarowego

Ergonomia pracy kierowcy samochodu ciężarowego

Tworzenie stanowisk pracy lub ich modernizacje wymagają oceny warunków pracy. Pracodawca, przygotowując stanowisko, powinien skonsultować się ze specjalistą z zakresu BHP, aby spełniało ono wymogi ergonomii. Dowiedz się, jakie są czynniki ryzyka na stanowisku kierowcy i jak je wyeliminować.

Co to jest ergonomia?

Najogólniej rzecz ujmując, ergonomia jest nauką o pracy. Definicja ta jest jednak zbyt ogólna i nie ukazuje istoty tego zagadnienia. Na potrzeby niniejszego artykułu wystarczająca będzie definicja następująca: ergonomia to interdyscyplinarna nauka, która zajmuje się dostosowywaniem pracy do możliwości anatomicznych i psychofizycznych człowieka tak, aby zapewnić sprawne, wydajne i bezpieczne wykonywanie obowiązków na danym stanowisku. Celem ergonomii jest zatem optymalizacja warunków pracy poprzez dostosowanie stanowiska pracy do właściwości organizmu ludzkiego. Dzięki temu zwiększamy efektywność wykonywanej pracy.

 

Zadania ergonomii

Głównym zadaniem ergonomii jest stworzenie stanowiska pracy przy jak najmniejszym koszcie biologicznym. Przez koszt biologiczny rozumie się tutaj zdolność znoszenia obciążeń organizmu przez człowieka. Mowa o takich obciążeniach jak m.in.:

  • nadmierne obciążenie mięśni,

  • wysiłek psychiczny.

Istotą ergonomii jest dążność do stworzenia integralnej całości w układzie człowiek-maszyna-środowisko. Praca powinna być wykonywana w warunkach pełnego bezpieczeństwa i motywować pracownika do zwiększenia efektywności. Dbając o bezpieczeństwo, należy skupić się nie tylko na zapewnieniu sprawnych układów technicznych obsługiwanych maszyn czy urządzeń, ale także na możliwościach psychofizycznych człowieka. Niektóre stanowiska pracy wymagają ponadprzeciętnej siły, inne długotrwałej koncentracji czy zdolności logicznego myślenia. Nie każdy człowiek posiada te wszystkie cechy. Ważne jest zatem dobranie odpowiednich osób na dane stanowisko pracy.

 

Charakterystyka pracy kierowcy

Głównym obowiązkiem kierowcy jest bezpieczny przewóz ludzi lub towarów z jednego miejsca w drugie. Kierowca odpowiada również za utrzymanie dobrego stanu technicznego pojazdu. Wśród kierowców zawodowych wyróżnić można kierowców ciężarówek, kierowców samochodów dostawczych, kierowców autobusów, taksówkarzy. Niezależnie od charakteru ich pracy, praca kierowcy zawsze wiąże się z presją czasu i ze zmęczeniem. Każdy kierowca odpowiedzialny jest za bezpieczeństwo swoje i innych uczestników ruchu drogowego. Kierowca ciężarówki odpowiada także za przewożony ładunek i jego prawidłowe zabezpieczenie podczas transportu. Idealny kandydat na stanowisko kierowcy powinien:

  • posiadać prawo jazdy odpowiedniej kategorii,

  • przejść badania lekarskie i psychologiczne,

  • wyróżniać się dobrym stanem zdrowia - największy nacisk kładzie się na wzrok i układ kostno-stawowy.

 

Od kierowcy wymaga się również:

  • zamiłowania do jazdy,

  • gotowości do częstego przebywania poza domem,

  • doskonałego refleksu,

  • dobrej orientacji w terenie,

  • podzielności uwagi,

  • koncentracji,

  • odporności na stres,

  • odporności na monotonię,

  • odporności na długotrwały wysiłek,

  • umiejętności korzystania z nawigacji i map.

 

Środowisko pracy kierowcy i czynniki ryzyka

Każdy zawód wiąże się z pewnymi zagrożeniami. Miejscem pracy kierowcy jest kabina samochodu. Często jest ona drugim domem kierowcy, w którym pracuje, je i śpi. Kierowca ciężarówki w trakcie wykonywania obowiązków służbowych narażony jest na:

  • zmiany temperatury,

  • hałas,

  • spaliny,

  • korki,

  • zmienne oświetlenie,

  • wymuszone przebywanie w jednej pozycji.

 

To stanowisko pracy wiąże się zatem z:

  • chorobami kręgosłupa,

  • bólami rąk i ramion,

  • przeziębieniami,

  • wypadkami komunikacyjnymi.

W trakcie wykonywanych obowiązków może dojść do różnego rodzaju urazów wywołanych obsługą pojazdu. Urazy mogą powstać także w wyniku wsiadania lub wysiadania z pojazdu.

 

Ergonomiczna optymalizacja warunków pracy

Optymalizacja warunków pracy polega na ciągłej obserwacji, korygowaniu i uwzględnianiu zmian zachodzących w danej organizacji. W całym tym procesie należy pamiętać o tym, że szybka reakcja na zaistniałe nieprawidłowości może uratować zdrowie i życie człowieka.

Kluczową kwestią jest tutaj pozycja kierowcy. Nieprawidłowa pozycja podczas jazdy powoduje nie tylko dyskomfort w postaci zmęczenia, ale również zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Każdy kierowca powinien mieć świadomość tego, że długotrwałe przebywanie w nieodpowiedniej pozycji powoduje bolesne skurcze mięśni, ograniczenie przepływu krwi i problemy z kręgosłupem. Warto wiedzieć, że nawet najlepiej zaprojektowana kabina nie jest w stanie stworzyć odpowiednich warunków pracy. Dlatego tak ważne jest, aby kierowcy należycie wykorzystywali swoje narzędzie pracy. Czynniki ryzyka eliminują również:

  • odpowiednie rozmieszczenie elementów sygnalizacyjnych,

  • odpowiednie rozmieszczenie elementów sterowniczych,

  • odpowiednie dostosowanie stanowiska pracy do możliwości pracownika,

  • odpowiednia technika jazdy,

  • odpowiedni stan techniczny pojazdu.

 

Zalecenia ogólne

Zaleca się, aby każdy kierowca w trakcie wykonywania obowiązków robił regularne przerwy - postój na kilka minut pozwoli organizmowi wrócić do komfortowej pozycji, przywróci odpowiednie krążenie i rozluźni mięśnie. Kilka skłonów i rozciągnięcie kończyn górnych i dolnych przyczyni się do dotlenienia organizmu oraz zwiększenia koncentracji. Przed podróżą bezwzględnie należy sprawdzić stan techniczny pojazdów. Pewien wpływ na komfort jazdy ma również odpowiednie zabezpieczenie ładunku, które wyeliminuje niepotrzebny hałas w trakcie transportu.

Chcesz wiedzieć więcej na temat ergonomicznej oceny stanowiska pracy kierowcy? Zapraszamy na szkolenia i warsztaty w tym zakresie.

Zespół Team Prevent

Poleć artykuł

Komentarze